Architectuur

Ens: dieprood dorp

kleurschijf-Ens

De openbare ruimte is allesbepalend, de bebouwing voegt zich hieromheen. Alleen de meest openbare gebouwen (de kerken) hebben een autonome en belangrijke plaats. De Rooms-katholieke kerk bepaalt het centrum door de prominente situering aan de kop van de zijbrink. De hoeken van de meest belangrijke openbare ruimten (met name de hoek van de brink en zijbrink) zijn bijzonder vormgegeven en benadrukken de openbare ruimte en het belang hiervan in het dorp. De architectuur is zeer traditioneel; de kerken zijn gebaseerd op de middeleeuwse voorgangers en de woningen hebben een traditionele massa en gevelindeling.

403ff9eb8f

Ruimtevormende wanden en autonome gebouwen

In geel worden de belangrijkste ruimte-vormende wanden aangegeven. Deze wanden bestaan merendeels uit woningen en een enkele winkel of bedrijf en zijn uitgevoerd in een informele en eenvoudige Delftse-schoolarchitectuur. Rood omcirkeld zijn de autonome en voor de gemeenschap onderscheidende gebouwen. Hier is een breder beeld te zien; van de traditionele Rooms-katholieke kerk naar de meer moderne Nederlands-hervormde kerk.

De dikte van de lijnen correspondeert met de mate waarin wand of gebouw de ruimte bepaalt in het dorp.

 

 dia_15-1  dia_15-2  dia_15-3  dia_15-4
Gereformeerde kerk (1)
De gereformeerde kerk is informeel geplaatst, zijdelings aan de uitvalsweg. Deze locatie vormt een afsluiting van de hoofdbrink (Baan). De architectuur is van een minder formeel karakter.
Rooms-katholieke kerk (2)
Deze kerk heeft een zeer formele plaatsing en architectuur. In het silhouet van Ens is de Rooms-katholieke kerk overheersend. De kerk is ruimtebepalend voor de zijbrink.
Hervormde kerk (3)
De hervormde kerk heeft een secundaire plaatsing, verstopt op een kerkpleintje in een buurtje. De kerk kent een ingetogen en bescheiden architectuur en hoogte. Door de ligging en de architectuur speelt het een kleine rol in  de beleving van het dorp. De kerk is in 2007 verbouwd tot woon/werkruimte.
Houten noodkerk (4)
Het oudste bouwwerk van Ens dat nog overeind staat, is de houten noodkerk. De kerk kent een ondergeschikte plaatsing op de zijbrink, naast de Basiliek. De architectuur is ingetogen en pragmatisch. De kerk heeft een nieuwe betekenis als dorpshuis gekregen.
 dia_16-1    
Horeca (5)
De horecagelegenheid van Ens heeft een prominente plaatsing aan de entree van het dorp. De architectuur is pragmatische en verrommeld. De horecagelegenheid is vanwege zijn ligging beeldbepalend voor het dorp, ook bij het passeren.
Bijzondere hoeken (6)
De belangrijkste hoeken op de baan (onder andere tussen brink en zijbrink) kenmerken zich door een bijzondere vormgeving en massawerking; hier bevinden zich ook de winkels.
Ruimtevormende wanden met een eenduidig beeld (7)
Hoofd- en zijbrink worden gedefinieerd door de openbare ruimte vormende, dieprode Delftse School-architectuur. Hier en daar is er inmiddels vervangende nieuwbouw. Niet alle vervangende nieuwbouw is in staat gebleken een nieuwe, pleinvormende wand te creëren (het hofje van Ens slaagt hier bv. onvoldoende in). Van grotere afstand zijn de verschillende functies (wonen en winkels) ondergeschikt aan het totaalbeeld; woningen en  winkels hebben een vergelijkbare uitstraling.

kleurschijf-Ens