Architectuur

Rutten: rood dorp

 kleurschijf-Rutten

Het beeld van Rutten wordt bepaald door het centraal in het dorp gelegen plein. Hieraan staat ook de blikvanger van het dorp, de Nederlands-hervormde kerk. Deze is eigentijds uitgevoerd in traditionele materialen. Het plein wordt gekenmerkt door de kruising de door het dorp lopende dorpenring en een meer secundaire polderweg. Het plein heeft aan drie zijden een bebouwde wand. De bebouwing volgt de openbare ruimte, de straathoeken zijn verbijzonderd. Langs de plantsoenweg, met op het uiteinde de zeer traditionele Rooms-katholieke kerk, staan aan één zijde woningen met een oud-Hollands karakter.

ea1c63d27f

Ruimtevormende wanden en autonome gebouwen

In geel worden de belangrijkste ruimte-vormende wanden aangegeven. Deze wanden bestaan merendeels uit woningen en een enkele winkel of bedrijf en zijn uitgevoerd in een informele en eenvoudige Delftse-schoolarchitectuur. Rood omcirkeld zijn de autonome en voor de gemeenschap onderscheidende gebouwen. Hier is een breder beeld te zien; van de traditionele Rooms-katholieke kerk naar de meer moderne Nederlands-hervormde kerk.

De dikte van de lijnen correspondeert met de mate waarin wand of gebouw de ruimte bepaalt in het dorp.

 

RTEmagicP dia 16-1 RTEmagicP dia 16-2 RTEmagicP dia 16-3 mechanisatiebedrijf
Gereformeerde kerk (1)
De Nederlands-hervormde kerk is het meest prominente gebouw van Rutten; door plaatsing, hoogte en massa-opbouw. Het gebouw is nadrukkelijk gekoppeld aan de kruising van hoofdwegen (nu rotonde). Kenmerkend is de informele architectuur, de sobere detaillering en materialisering.
Rooms-katholieke kerk (2)
De Rooms-katholieke kerk heeft eveneens een opvallende verschijning, maar is door de plaatsing aan een zijas minder prominent. De architectuur is formeel met relatief zware detaillering en kleurgebruik.
Gereformeerde kerk (3)
De gereformeerde kerk (links op de foto) kent een ondergeschikte plaatsing en architectuur. De kerk kent geen dominantie in relatie tot de pleinwand.
Mechanisatiebedrijf (4)
Het mechanisatiebedrijf (rechts op de foto) heeft een, voor de functie relatief prominente plaatsing in de kern van het dorp. De architectuur volgt het bebouwingsbeeld van de woningen met hier en daar bescheiden verbijzonderingen.
RTEmagicP dia 16-4 rutten-pag129 rutten-pag129a rutten-pag129b
Stiepe (5)
Het cultureel centrum van Rutten kent een ondergeschikte en onopvallende architectuur met een zijdelingse plaatsing aan de hoofdas van het dorp (lus van dorpenring).
Plantsoenweg, zijbrink
De eenzijdige bebouwing zorgt voor een oriëntatie op het groen en is uitgevoerd in een sobere en eenvoudige architectuur. De woningen zijn afzonderlijk herkenbaar door de gevelindeling en de prominente schoorstenen. Het traditionele idioom is toegepast: rode steen en oranjerode pannen, gescheiden door een helder witte getimmerde goot met klossen. De voordeur is voorzien van een lijst.
Meerweg
Ook aan de Meerweg is een vergelijkbaar beeld te vinden. Hier zijn aan beide zijden bebouwde wanden, die meelopen in de kromming van de weg. Hierdoor is geen zicht op het achterliggende polderland.
Lemsterpoort
Langs de toegangsweg vanuit Lemmer is een latere variant van het traditionalistische idioom te vinden. Nog steeds gemetselde wanden met een kap, maar hier uitgevoerd in een gele steen en donkergrijze pannen.