Ontwerpgedachten

In de vroeg vijftiger jaren is er nog sprake van geweest om Tollebeek niet te bouwen. De reden was onder andere de trage groei van de reeds gerealiseerde dorpen en de situering op slechts enkele kilometers van Urk en Emmeloord. Niettemin werd de beslissing gehandhaafd om de dorpenring rond Emmeloord af te maken. De architect dr. Ir. Thomas Nix werd in 1951 gevraagd om een ontwerp voor dit late dorp te maken. Nix was een leerling van Granpré Molière. Volgens sociografische ramingen uit die tijd, zouden er ongeveer 175 woningen gerealiseerd moeten worden. Daarmee zou Tollebeek het kleinste dorp van de Noordoostpolder worden. Uiteindelijk is besloten de arbeiderswoningen, die buiten het dorp waren gepland, naar binnen te halen. Nix maakte daarom een definitief ontwerp voor 350 woningen.

Nix maakte in de jaren vijftig twee ontwerpen. Bij het tweede ontwerp plaatste hij de dorpsbrink aan de waterkant naast de loswal. Tollebeek had daarmee een langgerekt front naar het landschap. Bijzonder zijn de groene hoven, geïnspireerd door de groene erven van de polder. Deze waren ontworpen als groene kamers om in te wonen. De groenstructuur van deze hoven en de oostwest gerichte verbindingspaden zijn steviger aangezet in het ontwerp, dan de noord-zuidverbindingen.

 

Typsich Tollebeek
Tollebeek is het enige dorp in de polder met een breed waterfront. De dorpsbrink is hier niet omsloten zoals elders in de polder. De beslotenheid van de rest van het dorp sluit aan op het dorpsbos ten noorden van Tollebeek. De groene kamers, of binnenhoven zijn typisch voor dit polderdorp.

 

ontwerp1 ontwerp2
Tollebeek door architect Nix, oorspronkelijk ontwerp voor 150 woningen, 1952 Tollebeek door architect Nix, uitbreidingsplan voor 350 woningen, 1956