De Opgaven en oplossingsrichtingen

Het DNA als bouwsteen voor de toekomst
De uitvoerige analyse van Emmeloord (zie deel één van deze publicatie) laat zien dat het landschap, de stad en de dorpen in de polder grote samenhang vertonen. De stad en de dorpen vormen samen met het polderlandschap één familie, met gemeenschappelijke kenmerken. De bestaande kwaliteiten van de stad zijn mede door hun eenheid bepalend voor de identiteit van de polder, het ‘polder-DNA’.
Het voortbouwen op deze kwaliteiten in en rond de stad draagt bij aan de identiteit van de polder. Op welke wijze kunnen we de kwaliteit versterken? Waar zet Emmeloord op in? Hoe blijft Emmeloord, Emmeloord? Hoe kan de stad haar stedelijke uitstraling en ambities versterken met haar DNA?
Dit document is als het ware een gereedschapskist, uitgerust voor de toekomst. Ze biedt bouwstenen voor de (toekomstige) opgaven in en om de stad. De elf opgaven die in deze gereedschapskist zijn opgenomen, zijn voorzien van een toelichting, oplossingsrichtingen en voorbeelduitwerkingen ter inspiratie. Er is ruimte voor maatwerk, zodra de opgave zich werkelijk voordoet. De opgaven zijn uitgewerkt vanuit de gedachte dat je hiermee vanuit het oorspronkelijke gedachtegoed de identiteit van de polder kan versterken. Uitgangspunt is dat de landschappelijke, stedenbouwkundige en architectonische kenmerken van de Delftsche School en het Modernisme sterk genoeg zijn en voldoende kwaliteiten bevatten om te gebruiken bij nieuwe ontwikkelingen. Deze gereedschapskist biedt ruimte om plaats te geven aan toekomstige gebruikswaarden en wensen.

gereedschapskist def

Hierbij passen de woorden van Granpré Molière uit 1933, die hij sprak bij de presentatie van de Wieringermeerdorpen: ‘…de ontwerpen hebben dus iets van een plan voor een veldtocht, dat van te voren wel uitgewerkt behoort te liggen, maar dat in uitvoering naar omstandigheden gewijzigd kan worden…’.
Het DNA geeft de hoofdroute, maar elke opgave vraagt maatwerk.

De stad is altijd in beweging
Emmeloord is gebouwd met het idee, dat ze zou uitgroeien tot een stad met ongeveer 10.000 inwoners.
Ondertussen is de stad bijna drie maal groter. Daarnaast is Emmeloord een unieke stad met een eigen verhaal. De oorspronkelijke kwaliteiten zijn nog sterk aanwezig en op veel plaatsen is de stad doorgegroeid op basis van deze kwaliteiten. Maar er zijn ook veel kwaliteiten die nog te weinig worden benut. De opgaven van de toekomst bieden de kans om van deze bescheiden polderstad meer stad te maken, passend bij het aantal inwoners van stad en polder.

Kwaliteit bebouwing en openbare ruimte gaat achteruit in oudste stadsdelen
Het blijkt dat de waarden van de bebouwing en de openbare ruimten van het oorspronkelijke Emmeloord en de stadsgebieden van de jaren zestig op bepaalde punten niet meer voldoen aan de eisen van deze tijd. Een aantal constateringen:  

  1. De huurwoningen, in het hart van de stad en in de schillen rond de oorspronkelijke kern, zijn gebouwd in een periode van enkele jaren na de Tweede Wereldoorlog. De technische staat gaat, ondanks onderhoudsacties, in sommige gevallen achteruit. Daarnaast laat de energetische waarde te wensen over.
  2. De woonwensen veranderen. Er is minder behoefte aan huurwoningen met weinig ruimte in huis. Er is onvoldoende aanbod van duurdere huurwoningen.
  3. De doelgroepen veranderen. Er is behoefte aan een groter en diverser aanbod voor senioren en starters.
  4. De openbare ruimte is sleets en voldoet op diverse plaatsen niet meer aan de huidige wensen.
  5. De kwaliteiten van Emmeloord worden te weinig benut.

Er is een geleidelijke verdunning en transformatie van de woningvoorraad nodig om aan deze vragen te kunnen voldoen. Ook zal de openbare ruimte moeten worden mee-ontwikkeld met de wensen en het
gebruik van de toekomst.

Opgaven in en rond de stad
Voorgaand illustreert dat er met name een herstructureringsopgave ligt in de oude stadskern en de eerste schil eromheen. Daarnaast liggen er opgaven om de openbare ruimte te versterken en om de stad meer
stad te maken. Emmeloord kan haar stedelijke kwaliteiten, die nog onvoldoende worden benut, versterken. We komen de volgende opgaven tegen die van invloed zijn op de kwaliteit van de leefomgeving, op de stedelijkheid en de identiteit:
1.      Restaureren, renoveren of vervangen van woningen en gebouwen met een bijzondere functie
2.      Centrumgebied
3.      Versterken van de stadspoorten  
4.      Versterken van de stad aan het water
5.      Werkstad aan het water
6.      Versterken van de stad aan de snelweg
7.      Vizier op de poldertoren
8.      De groene polderstad
9.      Lucht in de stad
10.    Recreatie en cultuurtoerisme
11.    Borging en visie