Recreatie en cultuurtoerisme

De opgave

Gemeente Noordoostpolder maakt van recreatie en toerisme een speerpunt. Het toerisme kan en moet meer bijdragen aan de economie van de Noordoostpolder.
Er is een recreatievisie 2012-2016, met concrete uitvoeringsmaatregelen. Er zijn nieuwe innovaties in ontwikkeling, zoals de fietsroute-app en het aanbieden van meer digitale informatie.
De gemeente zet samen met haar ondernemers en belanghebbenden in op:

  • De versterking van het imago en de gebiedskwaliteiten.
  • Informatievoorzieningen, bekendheid, marketing en promotie.
  • Regionale en grensoverschrijdende samenwerking.
  • Productontwikkeling.
  • Kwaliteit en snellere ruimtelijke procedures.

Het DNA van Emmeloord, het DNA van de polderdorpen en de Noordoostpolder kan bijdragen aan:

  1. Een (inter)nationaal aansprekend gebiedsverhaal.
  2. Het versterken van het imago (regionaal beeldverhaal).
  3. Het stimuleren van meer bestedingen en investeringen in de Noordoostpolder.
  4. Aanspreken en enthousiasmeren van een breed publiek inclusief bewoners en ondernemers.
  5. Het verhogen van de ruimtelijke kwaliteit en het versterken van de gebiedsidentiteit.

De vraag is:
Hoe kunnen de verhalen van het gevecht tegen het water, de ontstaansgeschiedenis, de identiteit en de ontwikkeling van de Noordoostpolder bijdragen aan de versterking van het imago, de recreatieve sector en daarmee de economie van de Noordoostpolder en Emmeloord?

319-111
App NOPURK (www.fietsenindepolder.nl)

 

Randvoorwaarden
Voorwaarden om het ‘DNA’ van de polder te laten bijdragen aan een sterk imago en een succesvol recreatief product zijn:

  1. De gebiedsgerichte aanpak waarbij de stad, dorpen en de Noordoostpolder als samenhangend gebied worden neergezet.
    • Een voorbeeld hiervan is de gebiedspromotie ‘Buitengewoon Noordoostpolder’. De gedachte achter deze campagne is dat het unieke karakter van het gebied de Noordoostpolder méér eigen karakter en kleur kan geven. Het doel is dat meer mensen de Noordoostpolder leren kennen en waarderen. Ingrediënten van het unieke karakter zijn bijvoorbeeld het gevecht tegen het water en de drooglegging, het feit dat de Noordoostpolder is vormgegeven op de tekentafel en tot leven is gebracht door pioniers. Het feit dat iedereen in de Noordoostpolder onder de dijk woont en werkt.
    • Het vertellen en uitdragen van het verhaal van de POLDERCULTUUR en het DNA:  de gehele Noordoostpolder is ontworpen. Dit heeft geleid tot een gebied met een eigen woon-, werk- en ontwerp-/designcultuur.
    • Het verbinden van het landschap en haar gebruik (agrarische verleden) met het verhaal van de Nederlandse ingenieurskunst, de ontwerp- en maakcultuur. Het verzamelen en aaneenrijgen van aansprekende elementen die dit verhaal ondersteunen in routes en arrangementen. De juiste functie op de juiste plek, zoals bijvoorbeeld de VVV in de poldertoren.
    • Koppeling van de identiteit aan de vrijetijdsindustrie. Bijvoorbeeld door fietsroutes te maken die polder, dorpen en stad verbinden. Het combineren van bijzondere plekken op de routes met horeca, detailhandel en verblijfsfuncties, die meer bestedingen in de Noordoostpolder tot stand brengen.
  2. ‘Branding’ van de Noordoostpolder als onderdeel van de IJsselmeerpolders en IJsselmeerwerken, zoals de Afsluitdijk.
  3. ‘Branding’ van het gebied tot een ‘must see’ op het niveau van internationaal vergelijkbare regio’s. Bekendheid geven aan het feit dat de Noordoostpolder dichtbij Amsterdam ligt.
  4. Mogelijkheden bieden aan bezoekers om het verhaal op eigen wijze en in verschillende snelheden te laten ontdekken: onderdeel wereldreis, Nederland in 3 dagen, architectuurtrip, culinair, sportief, kunst & cultuur, spelenderwijs etc.
NLS-rand- vvv
VVV in de poldertoren, goed voorbeeld van de juiste functie op de juiste plek (foto: Cees Baars)

 

Oplossingsrichtingen

Oplossingsrichting 1: (Inter)nationale positionering als samenhangende regio

Het verhaal van Emmeloord, de polderdorpen en de Noordoostpolder is een verhaal van een samenhangend ontworpen gebied met een eigen cultuur. Dit verhaal is minstens zo sterk en interessant als het verhaal in enkele andere sterke recreatieregio’s. Het gaat erom een aansprekend toeristisch product te ontwikkelen op basis van de gebiedsidentiteit, de architectuur, de cultuur en vrijetijdsbesteding. Doel is een bijdrage te leveren aan de regionale economie en regionale beleving. Belangrijke voorwaarde is om op (inter)nationaal niveau te scoren bij meerdere doel-groepen. Voorbeelden van dergelijke sterke recreatieregio’s en toeristische producten en zijn:

  • In Duitsland: Het Ruhrgebied, Emscherpark, industrie- en cultuurlandschap verbonden door parken, routes en kunst.
  • In Duitsland: Bauhaus Dessau Weimar. De ontwerpcultuur van de Bauhaus architectuurstroming en opleiding in Weimar en Dessau verbonden met cultuur, eten en fietsen.
  • In België: Beaufort, de kust en kunst verbonden door een jaarlijkse triënnale van Kunst aan de Vlaamse Kust (6 maanden/jaar).
  • In Groot Brittannië: The Natural Trust, de cultuur van villa’s, tuinen, eten en natuur verbonden met door laagdrempelige routes en openstellingen van villa’s en tuinen. Een netwerk van wandelroutes, verblijfsaccommodaties, tuinderijen en eten in heel Groot Brittannië.
321-111
Websites, app’s en boeken. Het Ruhrgebied, de ‘Route der industriekultur’, Emscherpark. Bauhaus Weimar, ‘Beaufort 4’, Kunst aan de Vlaamse kust (www.beaufort04.be ). ‘National Trust’ (www.nationaltrust.org.uk )

 

Oplossingsrichting 2: aansluiten bij de top 10 ‘must sees’.

Het verhaal van Emmeloord, de polderdorpen en de Noordoostpolder maakt onderdeel uit van de IJsselmeerwerken, waaronder de Afsluitdijk, de Wieringermeer en Flevoland.
Op dit moment bezoeken internationale toeristen Amsterdam, de Afsluitdijk, de Zaanse Schans, Volendam en bijvoorbeeld de bollenstreek.
Het uitbreiden van deze flitsbezoeken tot een rondje IJsselmeer met daarin een bezoek aan de Noordoostpolder is een grote kans. De afstand tussen Nagele en Amsterdam bedraagt minder dan een uur, dit is veel minder dan bijvoorbeeld de reistijd van het New Yorkse vliegveld ‘JFK’ naar Manhattan. De reisafstanden in Nederland zijn relatief kort en zijn voor veel buitenlandse bezoekers geen enkel probleem.

Klein maar fijn
Onlangs verscheen een krantenartikel waarin een Amerikaan vertelt naar Nederland te komen om Koninklijke Tigchelaar in Makkum te bezoeken.
Deze bekende aardewerkfabriek in Friesland heeft mede dankzij een slimme marketing campagne een internationaal imago verworven. Daarvoor ontwikkelde het bedrijf kortgeleden architectuurtoepassingen, die aansluiten bij het internationale imago van Nederland als ontwerp-land.
Andersom blijkt er in Japan een replica te staan van de Poldertoren. Hieraan gekoppeld is er een reguliere uitwisseling tussen de Noordoostpolder en Japan. Beide voorbeelden laten zien dat in Nederland ogenschijnlijk waardevolle, maar bescheiden trekkers wel internationale aandacht kunnen verwerven.

322-115
Poldertoren nagebouwd in Japan. (Bron: www.emmeloord.info/index.php/nl-NL/replica-in-japan )

Potentie van een toplocatie
De Noordoostpolder kan met haar ontstaansgeschiedenis, haar kwaliteiten als ontworpen landschap en huidige ontwerp- en maakindustrie en een Unesco toplocatie als Schokland aansluiten bij de top tien van arrangementen voor internationale bezoekers.
Voorwaarde is daarbij de essentie van het verhaal van de Noordoostpolder aan te bieden in de vorm van verschillende arrangementen, en hierbij consequent het internationale perspectief te tonen:

  • De drie poldereenheden: De stad (bezoek poldertoren), een dorp (Nagele), een boerderij.
  • De driehoek Schokland, Nagele, Urk (bestaand arrangement).
  • De centrale ligging op de lijn van twee Unesco trekkers: Schokland en het Woudagemaal in Lemmer.
  • Architectuurpolder.
  • Designpolder.
  • Etc.

Foto’s: Internationale trekkers in Nederland:

322-111 322-112 322-113
Afsluitdijk (www.123Sudwestfryslan.nl ) Zaanse Schans (www.Zaandam.straatinfo.nl ) Poldertoren (www.straatkaart.nl)
     
322-114  
Dames in Volendammer klederdracht (www.damas-daarlerveen.nl)    

Oplossingsrichting 3: DNA Noordoostpolder als Regionaal Beeldverhaal.

Wat zijn regionale beeldverhalen?

Regionale beeldverhalen kunnen worden ingezet bij gebiedsontwikkelingsprocessen waarbij het vrijetijdscluster een prominente rol vervult.
Partijen uit de regio (ondernemers, overheden, terreineigenaren en andere stakeholders) bepalen gezamenlijk wat de unieke identiteit is van hun regio (hier het “polder-DNA”) en wat de gewenste ontwikkelingsrichtingen zijn. Via nieuwe vormen van samenwerking werken zij gezamenlijk aan nieuwe product-markt combinaties om dit wenkend perspectief waarheid te laten worden. Een regionaal beeldverhaal is geen doel op zich. Het is slechts een middel. Het doel is om nieuwe investeringen tot stand te brengen gebruikmakend van het polder-DNA (versterking ‘planet’ en ‘people’) en in op dit DNA afgestemde nieuwe bedrijvigheid (meer ‘profit’). (Deels geciteerd van www.recreatieenruimte.nl / Professor Mommaas).

Doel:
Het koppelen van het bestaande aanbod en de unieke identiteit van de regio tot een krachtige, onderscheidende regio, waarbij economische ontwikkeling en ruimtelijke kwaliteit hand in hand gaan.

Middel:
Door samenwerking en het uitwisselen en delen van kennis kunnen alle partijen bijdragen om het gebiedsverhaal te ontsluiten en uit te dragen.

Aanjager en adviescommissie:
Wat bijvoorbeeld kan bijdragen is een regionaal aanjager. Voor meer informatie hierover is er een website (www.recreatieenruimte.nl). Er is een adviescommissie Regionale Beeldverhalen en er lopen pilots.

opg74-211
Beeld: www.recreatieenruimte.nl

 

Oplossingsrichting 4: Door ontwikkelen van de thematische aanpak

De verhalen van Emmeloord, de polderdorpen en de Noordoostpolder bieden aanknopingspunten te over om cultuur en vrijetijdsbesteding te koppelen. Bijvoorbeeld door cultuur, architectuur en kunst te combineren met fietsen, wandelen, eten en slapen. Maar ook door koppelingen te maken tussen de verschillende kenmerken van de polder: polder van land- en tuinbouw, polder met ontwerpcultuur, polder met (inter)nationaal aansprekende musea en polder met een streek-eigen eetcultuur.
De app met fietsroutes is eenvoudig uit te breiden met meer verschillende themaroutes en met meervoudige informatie-links. Ze kan zelfs worden uitgebreid tot een (inter)nationale app.

  1. Themaroutes stadskern Emmeloord Wonen, werken en kerken.
  2. Themaroute centrumgebied Emmeloord.
  3. Themaroute Delfts Rood.
  4. Themaroute Delfts Wit.
  5. Themaroute ontworpen polder (met polderstad, polderdorpen en boerderijen).
  6. Themaroute polderbroedplaatsen.
  7. (Rond)vaarroutes.

Links:
Canon van de Noordoostpolder, horecagelegenheden in de Noordoostpolder, DNA Noordoostpolder-dorpen, DNA Emmeloord etc.

Oplossingsrichting 5: Ontwikkelen publiek toegankelijke ‘polderbroedplaatsen’.

Er zijn in Nederland veel karakteristieke loodsen, die geen functie meer hebben. Dagelijks komen interessante gebouwen vrij. In oude industriewijken bijvoorbeeld, maar ook in het agrarisch gebied. Regelmatig worden het broedplaatsen voor onder andere kunstenaars, die het landschap, de wijk en de omgeving leefbaarder willen maken. In het buitenland zijn ze jaloers op deze Nederlandse aanpak. Het is een typisch Nederlands exportproduct.

De Noordoostpolder kent zeer karakteristieke bedrijfsloodsen en schuren in de stad en in het landelijk gebied. Hier kan veel meer mee worden gedaan als deze hun functie verliezen.

Voorbeelden

Voorbeeld 1: aanbieden arrangementen aan een internationaal georiënteerd publiek.

Oplossingsrichting 2: Aansluiten bij de top 10 ‘must sees’.

Verschillende keuze-opties of arrangementen aanbieden gericht op een internationaal georiënteerd publiek, zoals bijvoorbeeld:

  • Ontworpen stad: rondvaart, met bijvoorbeeld de keuzemogelijkheid voor het bezoeken van een kunstroute in de erfgoedloodsen van de ‘Werkstad aan het water’.
  • Ontworpen dorpen: rondje dorpenring met bezoek aan een Delfts rood en een Delfts wit dorp.
  • Agrarische erven, Schokland, Nagele etc.: broedplaatsen en kunstateliers met internationale thema’s en kunstenaars.
  • Stimuleren en versterken internationale uitwisseling.

Voorbeeld 2:

Oplossingsrichting 4: Door ontwikkelen van de thematische aanpak:

Het is mogelijk meerdere interessante architectuur- (en stedenbouw)routes te ontwikkelen in de stadskern of op polderniveau.

voorb - NOE drie architectuurroutes copy voorb - NOE architectuurroute centrum copy
Twee voorbeelden van architectuurroutes in de stadskern. Themaroutes kerken, wonen en bedrijven. Themaroute centrum.

 

Voorbeeld 3: uitbreiden digitale toepassingen en app.

Oplossingsrichting 4: Door ontwikkelen van de thematische aanpak.

De app met fietsroutes kan worden uitgebreid tot een thematische, culturele en/of (inter)nationale app, waardoor ruimtelijke, culturele en bijvoorbeeld maatschappelijke kwaliteiten met elkaar in verband kunnen worden gebracht.
 

NLS-voorb - digitale informatie
Beelden: Digitale informatie en app’s met verschillende thema’s en gericht op verschillende schaalniveaus en publiek.
1. Fietsapp fietsenindepolder.nl uitbreiden met themaroutes op Noordoost-polderniveau: Gebiedsthema’s (bijvoorbeeld Delfts Rood, polderstad- en dorpen, polderbroedplaatsen et cetera) en doorlinkmogelijkheden. Het beeld is een bewerking van www.fietsenindepolder.nl.
2. Fietsapp uitbreiden tot app over de Poldercultuur van de Noordoostpolder met samenhangende informatie en routes.
3. Presentatie van de Noordoostpolder als internationale ‘MUST SEE’.

Voorbeeld 4: (Rond)vaarroutes.

Oplossingsrichting 4: Door ontwikkelen van de thematische aanpak.

  • Aansluiten bij de top 10 ‘Must sees’, rondvaart Emmeloord en een bezoek aan de poldertoren.
  • Ontwikkelen van een themaroute ‘varen door het bos’.

 

voorb - rondvaart singelgracht met poldertoren voorb - varen in het bos
Illustraties: ‘Rondvaart Emmeloord’ en ‘Varen door het bos’  

 

Voorbeeld 5:

Oplossingsrichting 5: Ontwikkelen publiek toegankelijke ‘polderbroedplaatsen’.

SR-voorb - Vormgevers halen werk uit de Noordoostpolder  
Voorbeeld van een polderbroedplaats: Internationaal georiënteerd Atelier in een karakteristieke boerderij in de Noordoostpolder. Studio Makkink & Bay (bron: http://www.sandrajongenelen.nl ). Zie voor informatie over Studio Makkink & Bay ook: http://www.studiomakkinkbey.nl  

 

rent111 
Drie voorbeelden van uitwisseling en werk van kunstenaars in de Noordoostpolder met internationale bekendheid (www.sandrajongenelen.nl )