Historie – ontwerpgedachten

Van de bedrijventerreinen van na 1960 zijn de ontwerpers niet bekend. Wel zijn enige historische beelden, uitgangspunten en ambities bewaard gebleven in de archieven van gemeente Noordoostpolder en het Nieuwland Erfgoedcentrum (NLE).

krant40 169-214
Brand in de lijstenfabriek aan de Havenkade op het industrieterrein te Emmeloord, 2 april 1975. De brandweergroepen uit Ens en Marknesse verleenden hierbij assistentie (bron: Brandweer Noordoostpolder). De groene polderstraten zijn de beelddragers van de bedrijventerreinen. (foto: bedrijventerrein Nagelerweg, Randweg) 

 

Wat is karakteristiek aan de bedrijventerreinen van na 1960?
De bedrijventerreinen van na 1960 hebben niet of nauwelijks meer een relatie met het water. Het vervoer gaat over de weg. De ontsluiting via de weg bepaalt de structuur van de terreinen. De terreinen worden op afstand van de woongebieden doorontwikkeld. Zowel de bedrijventerreinen ten zuiden, als de bedrijventerreinen ten oosten van de stadskern omvatten veel bedrijven die zijn gelieerd aan de landbouw, transport, de bouw, etcetera. De terreinen zijn functioneel, de gebouwen middelgroot tot grootschalig en sober in de uitwerking. Sinds enkele decennia worden bedrijventerreinen langs de snelweg ontwikkeld: hier is meer aandacht voor de beeldkwaliteit. De gebouwen zijn op de meeste plekken langs dezelfde rooilijn op afstand van de weg gebouwd. Dit geeft, samen met de brede groene straatprofielen, de bedrijventerreinen een rustig straatbeeld.

Wat maakt de bedrijventerreinen herkenbaar voor de Noordoostpolderstad?

Groene polderstraten en groene mantel
De bedrijventerreinen kennen allemaal een orthogonale structuur.
De brede straatprofielen zijn bijna allemaal voorzien van groen aan twee zijden, waardoor een robuuste structuur is gegeven aan de terreinen van rechte groene polderstraten, die aansluiten op de polderverkaveling.
Deze ruimtelijke structuur sluit goed aan op het oorspronkelijke plan voor Emmeloord. Rond de bedrijventerreinen aan de oostzijde van de A6 (Zwolse Vaart, De Munt en Ecopark) is deels een nieuwe groene mantel aangelegd. Samen met de groene voorruimte langs de A6 sluit dit bedrijventerreinen goed aan op het DNA van de polderstad.

 

‘Respectzone’
Het bedrijventerrein De Munt wordt aan de oostzijde, richting de A6, begrensd door een groene ‘respectzone’, langs de rijksweg. Deze strook is vrijgehouden ten behoeve van de aanleg van de Zuiderzeespoorlijn. De Zuiderzeespoorlijn is niet gerealiseerd. De vrijgehouden gronden hebben geleid tot een representatieve open ruimte. De grootschalige gebouwen hebben hierdoor een passende voorgrond gekregen.
De bedrijven liggen op afstand van de rijksweg A6, waardoor het terrein allure krijgt en een rustige samenhangende uitstraling naar de rijksweg, die past bij een bedrijventerrein in de grootschalige polder. Daarmee sluit het bijzonder goed aan op het karakter van een polderstad.

 

Groene Polderstraat Zuidervaart Industrieweg Groene Polderstraat De Munt, Ecu
Groene polderstraat op bedrijventerrein Zuidervaart, de Industrieweg Groene polderstraat op bedrijventerrein De Munt, de Ecu
Groene Polderstraat Nagelerweg, Randweg Aanzicht De Munt vanaf de A6 01
Groene polderstraat op bedrijventerrein Nagelerweg, de Randweg Aanzicht De Munt vanaf de A6. De vrijgehouden gronden hebben geleid tot een representatieve open ruimte

 

Typische kenmerken van deze bedrijventerreinen:

  1. Een relatief overzichtelijk wegen- en verkavelingspatroon, dat aansluit op de polderverkaveling
  2. De locatie van de terreinen is goed ten opzichte van hoofdwegennet.
  3. Veel gebouwen zijn robuust in massa en hoofdvorm.
  4. Nabij de snelweg zijn de materialen hoogwaardiger, het kleurgebruik is divers. Langs de Nagelerweg, de A6 (zuidflank), de Urkervaart, de Zwolse Vaart en de rondweg van de Munt, is de samenhang tussen de gebouwen beperkt.
  5. Langs de A6 (oostflank) is de samenhang in rooilijn, massa, hoogte en kleurstelling van de gebouwen hoger.
  6. De twee bedrijventerreinen ‘Zuidervaart – Nagelerweg – A6’ en ‘De Munt – Zwolse Vaart – Ecopark’ vormen twee ruimtelijk samenhangende werkmilieus.
  7. Brede groene polderstraten op de bedrijventerreinen Zuidervaart – Nagelerweg – A6 als karakteristiek structurerend element. Deze zijn minder consequent toegepast op de terreinen van De Munt – Zwolse Vaart – Ecopark.
  8. Rond de oostflank van het bedrijventerrein De Munt – Zwolse Vaart – Ecopark is een begin van een groene mantel aangelegd.
  9. Er is diversiteit in het type, de maat en schaal bedrijven. Er lijkt nu een tendens te zijn om ruimte te bieden aan ‘bedrijvengrootte XL’ op de terreinen De Munt – Zwolse Vaart – Ecopark.
  10. Op het binnenstedelijke bedrijventerrein Bouwerskamp en op het bedrijventerrein Zuidervaart staan meerdere beeldbepalende bedrijfsgebouwen en loodsen uit de jaren veertig en vijftig.
  11. Op de Nagelerweg en op het binnenstedelijke bedrijventerrein Bouwerskamp hebben in de loop van de jaren ook andere functies een plek gevonden, zoals horeca, maatschappelijke voorzieningen, fitness en wonen.

 

bedr6
Typisch: bedrijventerreinen met een overzichtelijk wegenpatroon, aansluitend op de polderverkaveling