Even voorstellen …

NLS-kaart woongebieden 1960-1985 def
Kaart ‘Woongebieden 1969-1985’

Vanaf 1960 werden er achtereenvolgens drie nieuwe woonwijken
gerealiseerd in de west- en zuidflank:

1. Espelervaart oost (‘60 – ’70) en west (’70-’85).
2. Revelsant (‘70 – ’80).
3. De Zuidert (‘70 – ’80).

Emmeloord groeide sneller dan gedacht. Nog voor de gemeentewording in 1962 werden door de Directie van de Wieringermeer uitbreidingsplannen ontworpen. De plannen werden gemaakt voor een plaats van 25.000 inwoners in plaats van de oorspronkelijk geplande 10.000 inwoners.

De snelle groei had te maken met een veel spoediger mechanisatie en schaalvergroting in de landbouw, dan verwacht. Hierdoor werden er minder boerenarbeiders gevraagd. De stad ontwikkelde meer voorzieningen, winkels en bedrijven en bood zo werk- en woongelegenheid aan meer mensen dan voorzien. De groei buiten de vaarten vond eerst plaats naar het westen over de Espelervaart, zowel ten zuiden (Revelsant) als ten noorden van de Urkerweg (Espelervaart oost en west). Daarna werd, in het zuidoosten van de stad, de wijk De Zuidert ontwikkeld.
Ook werden nieuwe bedrijfsterreinen aangelegd.

106-211
De woonwijk Espelervaart is ontstaan vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw en wordt begrensd  door de Espelervaart, de Urkerweg (dikke grijze lijn van midden-rechts naar linksonder) en de Pilotenweg (groene polderlaan). De Europalaan is de hoofdontsluitingsweg door deze wijk

 

De woonwijk Espelervaart is ontstaan vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw en wordt begrensd door de Espelervaart, de Urkerweg (dikke grijze lijn van midden-rechts naar linksonder) en de Pilotenweg (groene polderlaan). De Europalaan is de hoofdontsluitingsweg door deze wijk.

 

Espelervaart
De Woonwijk Espelervaart is ontstaan vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw en wordt begrensd door de Espelervaart, de Urkerweg, de Pilotenweg en de Hannie Schaftweg. De Europalaan is de hoofdontsluitingsweg door deze wijk. De Europalaan is deels een groene polderstraat. Langs deze weg bevinden zich de verschillende buurten die door een aantal verbindingslussen worden ontsloten.
Aan de noord- en oostrand ligt de Espelervaart, waaraan de wijk haar naam te danken heeft. Er lopen openbare paden langs de groene oevers. Tussen de woningblokken bevinden zich afwisselend hofjes en plantsoenen. Er is veel groen in de wijk in de vorm van plantsoenen, waterkanten en parkjes. Aan de westzijde wordt de wijk omzoomd door het park en de tennisbanen, die onderdeel uitmaken van de groene mantel van de stad. Autonome fiets-routes doorkruisen het gebied.

Structuur Espelervaart
Er is een verschil te zien tussen het oostelijke deel en het westelijke deel van de wijk. Het oostelijke deel is als eerste gerealiseerd met een hoekig stratenpatroon, dat veel overeenkomsten vertoont met de oorspronkelijke kern.
Het westelijke deel werd eind jaren zeventig gebouwd. Hier slingeren de wegen en er zijn doodlopende straten, woonerven en hofjes.
De woningen voorzagen vooral in woonruimte voor de huishoudens met kinderen. Er was veel behoefte aan dergelijke woningen, in het kort gezinswoningen met een tuin in een autoluwe woonomgeving met groen en speelvoorzieningen op korte afstand. In heel Nederland, maar ook specifiek in Emmeloord, werden deze woningen gebouwd.

Bebouwing Espelervaart
De overheersende bouwvorm kent twee bouwlagen met een (langs-)kap. Langs de randen staan vrijstaande woningen en bungalows bestaande uit één bouwlaag met een grote kap. Ten zuiden van de Europalaan staan voornamelijk rijtjeswoningen.

Espelervaart De Alpen (1) 03 vanaf de jaren 70 onoverzichtelijker Middelplaat
Tot de jaren zeventig een othogonale (hoekige) structuur, die in veel opzichten aansluit op de polderverkaveling en het oorspronkelijke plan door o.a. lange lijnen, groene polderstraten, wijkbrinken, rode baksteen (Espelervaart, De Alpen) Vanaf de jaren zeventig een relatief onoverzichtelijk wegen- en verkavelingspatroon, dat afwijkt van het oorspronkelijke plan en de polderverkaveling (o.a. met grillige stratenpatronen, woonerven, geschakelde woningen, veel zwarte pannen en gedekte kleuren). Foto: Espelervaart, Middelplaat

 

Voorzieningen Espelervaart
Verspreid over de wijk bevinden zich onder meer acht basisscholen, een kinderdagverblijf en een vestiging van een school voor voortgezet onderwijs. Daarnaast bevinden zich nog winkelvoorzieningen en de Hervormde kerk De Ontmoeting, een gymzaal, een sporthal, een buurthuis, een gebouw van de Thuiszorg en een Nieuw Apostolische kerk in de wijk en aan de Europalaan. Tot slot zijn aan de Pilotenweg  zorgcomplexen gevestigd en bevinden zich langs de Hannie Schaftweg volkstuinen.

 

Espelervaart Wolfshoek (2) Espelervaart Europalaan (9) Espelervaart De Alpen (1)
Wolfshoek Europalaan De Alpen
Espelervaart Middelplaat (3) Espelervaart Oosterom Espelervaart Scandinavielaan (2)
Middelplaat De Oosterom Scandinavielaan
07 espelervaart
Vrijheidsplaat  

 

De Zuidert
De woonwijk De Zuidert ligt aan de zuidoostzijde van de kern Emmeloord. De wijk is genoemd naar de woonterp ‘De Zuidert’ op het zuidelijke deel van het voormalige eiland Schokland. De wijk heeft aan drie zijden groene randen, waardoor de wijk vanaf de buitenkant maar beperkt bebouwing laat zien. Aan de oostzijde ligt een brede groenzoom, die onderdeel uitmaakt van de groene mantel van de stad, met daarin een park, aantrekkelijke wandel-paden en volkstuinen. Ze grenst in het Noorden aan de Zwolse Vaart met openbare oevers en voorkanten.
Door de wijk loopt de Amsterdamweg. Langs deze groene polderlaan liggen enkele geclusterde voorzieningen in het groen.

109-211
De woonwijk De Zuidert wordt begrensd door de Nagelerweg, de Zwolse Vaart, het park en de zuidelijke stadsgrenzen. Aan de westzijde van de wijk ligt het bedrijventerrein De Nagelerweg

 

Structuur De Zuidert
De stedenbouwkundige structuur van de wijk is gerelateerd aan de periode waarin de wijk werd gerealiseerd, de jaren ‘70 en later. Het is een typische ‘bloemkoolwijk’. De wijk is opgebouwd uit hofjes en woonerven, met kronkelende straten en paden. Er is een hoofdontsluiting, die zich onderscheidt van de andere wegen door de verharding met asfalt. De woonbuurtjes en hofjes zijn verbonden met deze hoofdweg en hebben vaak een dood- of rondlopende straat. Hierdoor zijn de woongebieden relatief autoluw.

 

Bebouwing De Zuidert
De bebouwing bestaat uit rijtjeswoningen, gestapelde woningen en laagbouw langs de randen. De hoofdvorm is twee bouwlagen met een kap. Geschakelde woningen en verspringende rooilijnen komen veel voor evenals verschillende woningtypes. De meeste woningen richten zich naar de openbare weg. Soms zijn ze op een hofje of woonerf georiënteerd. In tegenstelling tot de grote aantallen huurwoningen in de stadskern, zijn hier veel koopwoningen gerealiseerd.

09 Structuurschema De Zuidert 1975
Structuurschema De Zuidert, 1975 (bron: gemeente Noordoostpolder)

 

Voorzieningen De Zuidert
De Zuidert heeft een eigen wijkcentrum met een concentratie van voorzieningen. Aan de noordzijde van de Amsterdamweg ligt een winkelcentrum. De wijk heeft een buurthuis, een gymzaal en twee scholen. Langs de Nagelerweg, die vanuit het centrum van Emmeloord naar het zuiden loopt, liggen aan de rand van woonwijk De Zuidert enkele kantoorgebouwen. Deze worden door een groene zoom van de woningen gescheiden.
De kantoorgebouwen accentueren de functie van de Nagelerweg als stadsentree. Aan de zuidrand ligt het verpleeghuis De Talmahof.
Het complex bestaat uit verschillende gebouwen, waarvan de meeste één of enkele bouwlagen hoog zijn. De gebouwen bestaan uit baksteen en hout. Het centrale deel van het complex is een soortgelijk gebouw van twee lagen. Het terrein heeft een lage bebouwingsdichtheid van autonome gebouwen en een groene uitstraling.
Tevens heeft het een entreefunctie.

 

oor43 De Zuidert Zwolsevaart De Zuidert Amsterdamweg (1)
Genemuidenstraat Medemblikpad langs de Urkervaart Amsterdamweg
De Zuidert Warderhof (3) De Zuidert Warderhof (1) foto 01 de Zuidert
Warderhof Warderhof De Zuidert gezien vanaf de Zuiderkade

 

 

Revelsant

Revelsant is deels gebouwd voor 1969 en deels gebouwd vanaf 1969. De westelijke helft is van voor 1969 en volgt de rechtlijnigheid van het oorspronkelijke plan. De oostelijke helft van de wijk is van na 1969.
Dit deel van Revelsant is ontworpen door architect Coen Bekink (bureau Van Embden, Choisy, Roorda Van Eysinga, Smelt, Wintermans architekten en stedenbouwkundigen n.v.) in samenspraak met werkgroepen van bewoners van Emmeloord. Het betrof een revolutionair inspraakproces met toekomstige bewoners.
De bewoners werden betrokken voordat er werd getekend, om mee te denken over de woonomgeving en woningen. De woningen en openbare ruimte van de Pallas- en Saturnusstraat (voorheen Revelsant 2) zijn enige jaren geleden drastisch onderhanden genomen.
De subsidie stedelijke vernieuwing is hier gebruikt voor het opknappen van de buurt, waarbij zichtlijnen zijn geopend en de straten zijn aangepakt. Woningen zijn gerenoveerd en er is meer verscheidenheid in woningtypes aangebracht.

 

Structuur Revelsant
Het westelijke gedeelte heeft een rechtlijnig stratenpatroon waaraan zich rijtjeswoningen bevinden. Langs de grens met het buitengebied staan vrijstaande woningen en bungalows op ruime kavels.
Het oostelijke gedeelte bestaat uit een aaneenschakeling van hofjes en woonerven waaraan zich geschakelde woningen en rijtjeswoningen bevinden. Revelsant wordt ontsloten vanaf de Pilotenweg, door een groene polderlaan. Ze ligt aan de Urkervaart en de Espelervaart en heeft twee insteekhavens en een openbaar pad langs de vaarten. Er is veel groen, waaronder parkgroen en groen rond clusters van voorzieningen, zoals het ziekenhuis, het winkelcentrum en het zorgcentrum.

 

112-211
Revelsant ligt tussen de Pilotenweg, de Urkervaart, de Espelervaart (aan de oostzijde) en het landschap. De wijk heeft meerdere entrees aan de Urkerweg en enkele aan de Pilotenweg

 

Bebouwing Revelsant
Revelsant bestaat uit rijtjeswoningen en bungalows, respectievelijk bestaande uit twee en één bouwlaag. Er is enige variatie in bouw-types. Gebouwen met voorzieningen zijn geclusterd in een groene omgeving.

Voorzieningen Revelsant
In Revelsant liggen meerdere voorzieningen voor stad en wijk. Veel van deze voorzieningen zijn geclusterd in of in de nabijheid van een zorgcentrum en het winkelcentrum dat er tegenover ligt. De gebouwen staan in een groene omgeving. Ertegenover ligt het zorgcentrum. Er zijn een Vrijgemaakte Gereformeerde kerk, een basisschool, meerdere maatschappelijke voorzieningen en inmiddels twee ziekenhuizen.

krant 1
Passages uit een krantenartikel over de planvorming van Revelsant uit 1971, Amersfoortse Courant / Veluws Dagblad. (bron: Gemeente Noordoostpolder)

 

114-111 114-112 14 Revelsant langs de Urkervaart
Marsstraat Schorpioenstraat Langs de Urkervaart
114-113 Revelsant Neptunusstaat (3) Revelsant Pallasstraat (1)
Zuiderkroon Neptunusstraat Pallasstraat
Revelsant Pallasstraat waterkant (1) Revelsant Wegastraat (2)
Waterkant Pallastraat Wagastraat