Historie ontwerpgedachten

Wat is karakteristiek aan het ontwerp van de woongebieden van na 1985?
De wijken De Erven, Waterland en Emmelhage zijn wijken waar de straten niet recht en hoekig zijn, maar gebogen. De bebouwing bestaat voornamelijk uit laagbouw.
De ruimtelijk structuur van Waterland en Emmelhage is hiërarchischer van opzet dan bijvoorbeeld de woonerven uit de jaren zeventig en begin jaren tachtig. De wijk De Erven is meer verwant met de woonerfwijken.
Door de projectmatige opzet per buurt is in De Erven een wijk ontstaan als optelsom van kleine buurten. De wijken Waterland en Emmelhage zijn robuuster van structuur.
De doorgaande infrastructuur, randgroen en langere straten zijn de constanten die deze wijken overzichtelijk en herkenbaar maken.
De woningen liggen in tegenstelling tot de woonerfwijken weer met de voorkant naar de straat. Het water in de achtertuinen van Waterland is minder goed beleefbaar in de openbare ruimte. In Emmelhage ligt het water wel voornamelijk in openbaar groen.
In tegenstelling tot Waterland, waar reeksen dezelfde woningen staan (‘Vinex’), laat Emmelhage veel individuele woningen per straat zien, een regio-eigen variant van het ‘Wilde Wonen’. In Emmelhage zijn de ideeën van Weeber (Wilde Wonen) op bescheiden wijze terug te herkennen in veel vrijstaande woningen met een eigen karakter. De helderheid van het stratenpatronen staat hier in contrast met de afwisseling in architectuur.

 

erven22 nls23 uitsnede luchtfoto EmmelhageuitsnedeluchtfotoEmmelhage nls23 uitsnede luchtfoto waterland
Uitsnede luchtfoto De Erven, te zien is dat de wijk een optelsom is van kleine buurten. Ze is meer verwant met woonerfwijken, zoals De Zuidert en Revelsant (bron: gemeente Noordoostpolder). Uitsnede luchtfoto Emmelhage, te zien is de variatie in woongebouwen langs gebogen straten (bron: gemeente Noordoostpolder) Uitsnede luchtfoto Waterland, te zien zijn de doorgaande infrastructuur , achterkanten naar het water en voorkanten naar de straat (bron: gemeente Noordoostpolder)

 
Wat maakt deze woongebieden herkenbaar voor de Noordoostpolder-stad?
Na de jaren tachtig groeit de aandacht voor de landschappelijke onderlegger en worden wijken weer in relatie gebracht met de omgeving. Dit vertaalt zich naar een meer op het landschap gerichte opzet. Dit heeft vorm gekregen in de relatie met het water in Waterland en in de relatie met het bos in Emmelhage.
De stedenbouwkundige structuur herinnert op slechts enkele plekken aan de polderverkaveling. Dit is bijvoorbeeld het geval bij enkele noord-zuid gerichte wijksloten in De Erven en in de noord-zuid gerichte opvaarten in Waterland. Door de hoofdopzet binnen de grote verkavelingseenheden van de polder, het onderscheid tussen hoofd- en zijstraten, het bos en het randgroen, de aansluiting op het polderwater en de spaarzame vizieren op de polder, ontstaat de verbinding met de polder en het oorspronkelijke plan van Emmeloord.

 

Typische kenmerken van deze woonwijken:

  1. Een relatief onoverzichtelijk wegen- en verkavelingspatroon in de wijk De Erven, dat afwijkt van het oorspronkelijke plan en van de polderverkaveling.
  2. Een overzichtelijker wegenpatroon in de wijken Waterland en Emmelhage, hier met gekromde lijnen, die enigszins aanhaken op de polderverkaveling.
  3. De wijk De Erven is aan alle randen groen.
  4. De wijken Emmelhage en Waterland zijn aan de zuidranden groen, aan de noordranden is er geen of beperkt openbaar groen.
  5. De locatie van de wijken is goed ten opzichte van het hoofdwegennet.
  6. Door de ligging ‘achter’ het Emmelerbos en ten noorden van de Espelervaart is er zowel fysiek als mentaal een flinke afstand tot de stadskern.
  7. Er is enige diversiteit in de woningvoorraad. Vooral eengezinswoningen zijn goed vertegenwoordigd. Er zijn daarnaast woningen voor starters. Hiervan zijn een groot deel koopwoningen.
  8. De wijken zijn ontwikkeld als woonwijken. Er zijn weinig tot geen gebouwen met een bijzondere functie.
  9. Er zijn bescheiden doorzichten en vizieren op de polder.